Telefonat Android shpesh vijnë me shumë aplikacione të parainstaluara nga prodhuesi ose operatoret. Disa prej tyre mund të jenë të dobishme, por shumë të tjera janë “bloatware” — aplikacione që zënë hapësirë, dërgojnë njoftime të panevojshme ose nuk përdoren ndonjëherë. Këto mund të ndikojnë te performanca e telefonit dhe hapësira e ruajtjes.

Çfarë është “bloatware” në Android?

“Bloatware” është termi që përdoret për aplikacionet e parainstaluara që:

• nuk janë thelbësore për funksionimin e telefonit
• zënë hapësirë në memorien e brendshme
• shpesh nuk mund të fshihen lehtësisht
  Këto aplikacione mund të jenë nga prodhuesi i telefonit, operatoret ose partnerë të tjerë të biznesit.  

Pse duhet t’i kontrollosh dhe hiqesh aplikacionet bloatware?

Ka disa arsye përse ia vlen të kontrollosh nëse ke bloatware në Android:

• Zënë hapësirë në telefon pa arsye
• Ngadalësojnë sistemin duke punuar në sfond
• Mund të dërgojnë njoftime të padëshiruara
• Përdorin burime si RAM dhe bateri për aplikacione që nuk i përdor
  Identifikimi dhe heqja e tyre mund ta bëjë telefonin më të shpejtë dhe funksional.  

Shembuj të aplikacioneve bloatware që mund të gjesh

Lista e aplikacioneve në secilin telefon ndryshon, por disa aplikacione që shpesh konsiderohen si bloatware përfshijnë:

• Aplikacione të parainstaluara nga operatori (si shërbime lokale)
• Lojëra provë që nuk i kërkon
• Aplikacione për shërbime që nuk i përdor
• Kopje dyfish të aplikacioneve standarde (p.sh. dy aplikacione për muzikë ose navigim)
  Për shembull, në disa pajisje Xiaomi me MIUI, bloatware mund të jetë shumë i dukshëm dhe i shumëllojshëm.  

Si të kontrollosh bloatware në Android?

Për të kontrolluar aplikacionet bloatware:

1. Shiko listën e aplikacioneve

• Hap Settings
• Zgjidh Apps & notifications ose Applications
• Shiko aplikacionet e instaluara
  Këtu mund të identifikosh aplikacionet që nuk i përdor dhe që duken të panevojshme për ty.

2. Çaktivizo ose fshij aplikacionet

Jo të gjitha aplikacionet mund të fshihen, por shpesh mund t’i çaktivizosh:

• Prek emrin e aplikacionit
• Zgjidh Disable ose Uninstall
  Çaktivizimi ndalon që aplikacioni të punojë në sfond dhe të shfaqë njoftime.

3. Përdor mjete për debloat

Nëse telefoni të lejon, disa mjete të jashtme mund të ndihmojnë të fshish më shumë aplikacione që nuk janë thelbësore, përfshirë edhe pa akses root (për shembull mjete që përdorin ADB). 

Çfarë të mos fshish?

Disa aplikacione të parainstaluara janë të nevojshme për funksionimin e sistemit. Para se t’i fshish:

• Kontrollo nëse aplikacioni lidhet me funksione themelore (për shembull telefonatë, mesazhe, shërbime Google)
• Nëse nuk je i sigurt, çaktivizo në vend të fshirjes
  Kjo ndihmon të shmangësh probleme me funksionet bazë të telefonit.

Përfundim

Bloatware mund të duket si pjesë normale e një telefoni Android, por shumë prej këtyre aplikacioneve mund të jenë të panevojshme dhe të ndikojnë te performanca dhe hapësira e ruajtjes. Duke kontrolluar dhe hequr ose çaktivizuar aplikacionet që nuk i përdor, mund të përmirësosh përvojën me Android dhe të kesh një pajisje më të shpejtë dhe më të pastër.